en هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته در عملیات جستجو و نجات مدرن: فرصت‌ها، چالش‌ها و مسیرهای آینده عملیات جستجو و نجات (SAR) با ادغام هوش مصنوعی (AI) و فناوری‌های دیجیتال پیشرفته، دستخوش تحول اساسی شده است. از تجزیه و تحلیل‌های پیش‌بینی‌کننده و سیستم‌های خودکار گرفته تا ترکیب داده‌های بلادرنگ و رباتیک، هوش مصنوعی در حال تغییر شکل استراتژی‌های واکنش اضطراری در محیط‌های فاجعه زمینی، دریایی و شهری است. این مقاله به طور انتقادی نقش هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور را در عملیات‌های مدرن جستجو و نجات بررسی می‌کند و بر کارایی عملیاتی، پشتیبانی از تصمیم‌گیری، ملاحظات اخلاقی و چالش‌های پیاده‌سازی تمرکز دارد. این مقاله با تکیه بر ادبیات میان‌رشته‌ای در مدیریت اضطراری، رباتیک و علوم داده، چارچوبی را برای ادغام سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در زیرساخت‌های نجات ارائه می‌دهد و در عین حال محدودیت‌های مربوط به قابلیت اطمینان، حاکمیت و نظارت انسانی را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که اگرچه هوش مصنوعی به طور قابل توجهی آگاهی موقعیتی و سرعت عملیات را افزایش می‌دهد، اما ادغام مؤثر آن نیازمند چارچوب‌های نظارتی، آموزش قوی و طراحی انسان‌محور برای تضمین ایمنی و پاسخگویی است. <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FY" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Search and rescue (SAR) operations have undergone substantial transformation with the integration of artificial intelligence (AI) and advanced digital technologies. From predictive analytics and autonomous systems to real-time data fusion and robotics, AI is reshaping emergency response strategies across terrestrial, maritime, and urban disaster environments. This article critically examines the role of AI and emerging technologies in modern SAR operations, focusing on operational efficiency, decision support, ethical considerations, and implementation challenges. Drawing on interdisciplinary literature in emergency management, robotics, and data science, the paper proposes a framework for integrating AI-driven systems into rescue infrastructures while addressing limitations related to reliability, governance, and human oversight. The study concludes that while AI significantly enhances situational awareness and operational speed, effective integration requires regulatory frameworks, robust training, and human-centered design to ensure safety and accountability.</span></span></span></span></span></div> جستجو و نجات, هوش مصنوعی, مدیریت اضطراری, رباتیک, واکنش به بلایا, تجزیه و تحلیل پیش‌بینی‌کننده Search and rescue, artificial intelligence, emergency management, robotics, disaster response, predictive analytics 1 6 http://sjis.srpub.org/browse.php?a_code=A-10-1-46&slc_lang=en&sid=5 Afshin Yeganeh افشین یگانه Afshin.yeganeh@ut.ac.ir 1003194753284600789 1003194753284600789 Yes Helal Institute of Higher Education, Iran موسسه آموزش عالی هلال ، ایران